Wok to po prostu głęboka patelnia, w której szybko można przygotować zdrowe posiłki jednogarnkowe. Woki pozwalają na smażenie i duszenie produktów spożywczych. Wykorzystywane bywają także do gotowania na parze. Cieszą się obecnie coraz większą popularnością. W czym tkwi tajemnica ich sukcesu? Czy rzeczywiście warto mieć w swojej kuchni wok?

Co to jest wok i do czego służy?

Wok to naczynie, w którym przygotowuje się przede wszystkim dania kuchni azjatyckiej. Ta azjatycka patelnia wykorzystywana jest głównie do smażenia w wysokich temperaturach, a więc tzw. stir fry (mieszania i smażenia jednocześnie). Za sprawą odpowiedniego kształtu, do woka wystarczy wlać odrobinę tłuszczu, aby ciepło równomiernie rozchodziło się po całej jego powierzchni. Potrawy przygotowywane w woku są dzięki temu mniej tłuste, a warzywa nie tracą swoich cennych wartości odżywczych.

Jednak w woku potrawy przygotowywać można także i w inny sposób. To w dużej mierze naczynie uniwersalne, które sprawdza się doskonale jako patelnia. Można w nim smażyć, dusić czy gotować potrawy różnego rodzaju. Wykorzystać można go nie tylko podczas przygotowywania potraw kuchni azjatyckiej.

Sama nazwa wok wywodzi się  z języka kantońskiego i nie jest znana w innych regionach Chin. Taki rodzaj patelni upowszechnił się około 2000 lat temu w czasach panowania dynastii Han. Dzisiaj jednak nie wiadomo, czy wok wynaleźli rzeczywiście Chińczycy. Z całą pewnością takie okrągłe i głębokie patelnie szybko stały się popularne w całej Azji. Dzisiaj chętnie stosowane są w zasadzie na całym świecie.

Rodzaje woków

Klasyczne woki określane są mianem woków HEI. To naczynia o owalnym, półkolistym kształcie. Dzięki temu wykorzystują skutecznie cyrkulację powietrza i rozgrzewają się do temperatury nawet kilkuset stopni Celsjusza. Wykonywane są z różnego rodzaju materiałów. Nadają się do podgrzewania gazem lub do stosowania na kuchenkach indukcyjnych, w zależności od tego, z czego są wykonane.  Do ich użytkowania odpowiednia jest klasyczna szpatułka drewniana. Woki kantońskie mają dwa metalowe uszy. Wykorzystywane są często w profesjonalnych restauracjach azjatyckich. Produkowane są ze stali węglowej lub czystego żelaza. Tym samym są to naczynia ciężkie. Takie woki najczęściej stoją nieruchomo nad paleniskiem. Do ich obsługi wykorzystywane są specjalne łopatki lub chochle kucharskie.

Najbardziej popularnym rodzajem woków są woki mandaryńskie. To je najczęściej spotkać można w barach szybkiej obsługi, a więc tam, gdzie duże znaczenie ma czas przygotowania potrawy. Są to naczynia nieco mniejsze, lżejsze i zarazem głębsze niż standardowe woki. Produkowane są na ogół ze stali węglowej i posiadają długi, wykonany z drewna uchwyt. Równie wygodne w obsłudze są woki pekińskie, które mają rączkę ułatwiającą podrzucanie przygotowywanych produktów spożywczych. To naczynia jednak głębsze i wykonane z lepszej jakości stali węglowej. Obecnie cieszą się dużą popularnością. Ponadto na rynku spotkać można tanie woki aluminiowe, które pokryte są np. powłoką nieprzywierającą (teflonem). Ich atutem jest niewielka waga, ale niestety nie są one w stanie dorównać swoim poprzednikom. Między innymi bardzo krótko trzymają ciepło.

Mimo dużego wyboru na rynku, eksperci cały czas polecają woki ze stali węglowej. To materiał, który ma zdecydowanie najlepszy  współczynnik przewodności cieplnej w swojej klasie  temperaturowej. Dzięki temu taki wok posłuży naprawdę przez długi czas. Ponadto można w nim przygotowywać smaczne i chrupkie potrawy.

Wybór woka – czym się kierować?

Każdy wok składa się z rączki, uchwytów oraz tzw. patelni. Niezwykle istotnym elementem jest dno. Dawniej było ono tylko półokrągłe, co zapewniać miało równomierne nagrzewanie się naczynia. Dzisiaj woki mają dno na ogół spłaszczone, gdyż dostosowane są do kuchenek i płyt grzewczych. Zdaniem niektórych takie naczynia nie powinny być nazywane wokami. Kolejnym, ważnym elementem woków jest pokrywka. To dzięki niej w  naczyniu można dusić potrawy czy gotować na parze. Powinna ona wchodzić w skład zestawu i ściśle  przylegać do patelni. Dobrze, gdy jest ona transparentna. Pozwala to wówczas na kontrolowanie procesu przygotowywania potraw. Niektóre woki dodatkowo wyposażone są w specjalny ruszt do gotowania na parze. Zakładany jest on na patelnię. Czasem ten element dokupić można osobno. Co ciekawe, są woki, które zawierają dodatkowo kratkę do przygotowywania np. tempury. Dokupić osobno można natomiast specjalne łopatki do mieszania. Są one niezbędne do korzystania z woka. Idealnie, gdy wykonane są z wysokiej jakości stali węglowej.

Bardzo ważna jest z całą pewnością wielkość woka. Klasyczne naczynia mają średnicę około 70 cm. W większości sklepów spotkać można jednak naczynia sporo mniejsze. Warto też zwrócić uwagę na głębokość woka, gdyż to od niej zależy pojemność naczynia. To istotne, gdy w domu mieszka więcej osób. Wok trzeba ponadto dopasować do rodzaju posiadanej płyty grzewczej lub odwrotnie. Dzisiaj nie smaży się już w żywym ogniu, oczywiście w warunkach domowych. Co ciekawe, klasyczne płyty grzewcze gazowe czy elektryczne do woków nie są przystosowane, bo mają zbyt małą moc cieplną. Są jednak na rynku modele woków przeznaczone do takich płyt. Posiadają one nieco spłaszczone dno. Do kuchenek indukcyjnych najlepszym rozwiązaniem są woki wykonane ze stali węglowej. To materiał, który zdecydowanie najlepiej współgra z polem magnetycznym.

Osoby, które myślą o profesjonalnym gotowaniu zakupić mogą ponadto specjalny palnik do woka. Ich moc i budowa jest przy tym dość mocno zróżnicowana.  Eksperci są jednak raczej z dania, że smażenie na woku na gazowej płycie grzewczej nie ma większego sensu, bo nie daje spodziewanych rezultatów. Alternatywnym rozwiązaniem jest jeszcze zakup płyty gazowej, która posiada specjalny palnik do woka. Na taki zakup pozwolić sobie mogą te osoby, które dopiero urządzają swoją kuchnię lub planują jej remont.

Wok – ranking najczęściej wybieranych modeli

  1. Wok Tefal Chef 28cm C6941902

    Wok Tefal Chef 28cm C6941902

  2. KORKMAz Wok Natura 30CM A1444

    KORKMAz Wok Natura 30CM A1444

  3. Electrolux Infinite Wok Set 9441893287

    Electrolux Infinite Wok Set 9441893287